het-web-veranderd

Het web verandert de wereld

Internet bestaat voor het grote publiek 25 jaar. Onderneemster en internetpionier Marleen Stikker was er vanaf het begin bij. Ook Sjoerd Wolthers, chief technology officer van XS4ALL, herinnert zich de start van het World Wide Web nog goed. Samen blikken ze terug en vooruit.

Marleen: ‘Of ik verrast ben wat er van internet is geworden? Nee. De ideeën en verwachtingen die wij als pioniers hadden, zijn redelijk uitgekomen. Zowel de positieve als negatieve kanten werden al vroeg duidelijk. Het web bracht de wereld bij elkaar, maar ook een verschijnsel als kinderporno deed snel zijn intrede.’

Sjoerd: ‘Inderdaad. Veel wat het internet van nu kenmerkt, van Google en Facebook tot de vele soorten online retailers: het was er in een of andere rudimentaire vorm al aan het begin.’

Hoe kijk je aan tegen het huidige internet?

Marleen: ‘Het grootste probleem vind ik de ongebreidelde macht van bedrijven als Facebook, Google en Amazon. Deze giganten hebben geen enkele scrupules om persoonlijke gegevens van klanten te misbruiken. Het is niet alleen onze privacy die op het spel staat, maar onze soevereiniteit. Die moeten wij als burgers terugclaimen op bedrijven die internet alleen maar als businessmodel zien.’

Sjoerd: ‘Daar staat tegenover dat de technologische ontwikkeling ons heel veel gebracht heeft. In de meeste landen kunnen mensen via het web contact leggen met de rest van de wereld. Ook kennis en scholing heeft een impuls gekregen, iedereen kan bijna alles online en vaak gratis leren. Oude Maya-steden worden ontdekt met Google Maps. En feiten over de MH17 en een aanslag in Syrië worden met Bellingcat vanuit huiskamers gevonden. Maar ik deel ook Marleens zorgen over onze privacy.’

Wat is er voor nodig om het internet te veranderen?

Marleen: ‘Allereerst moet de wetgever de monopolies van de internetreuzen breken. Ja, dat is mogelijk. Kijk maar hoe in het verleden de macht van Microsoft is ingeperkt. Daarnaast moet de privacywetgeving worden aangepast. GDPR [Europese privacywetgeving die sinds mei 2018 van kracht is, red] is een stap in de goede richting. Ik verwacht het meest van nieuwe internetbedrijven die de privacy van klanten wél respecteren. Voor alle Google-diensten bestaan bijvoorbeeld al veilige en integere alternatieven. Europa moet dat soort diensten naar hier lokken, zodat dit deel van de wereld het met transparantie, opensourcetechnologie en een socialer internet het kan opnemen tegen Silicon Valley.’

Wat is de grootste impact van 25 jaar internet?

Sjoerd: ‘Mede door internet is de armoede wereldwijd afgenomen. Steeds meer continenten zijn aangesloten op het web en kunnen meedraaien in de wereldeconomie. Met name voor de 2 miljard mensen in Afrika kan nog veel bereikt worden. XS4ALL levert hieraan een actieve bijdrage door het steunen van Eye for Others. Daarbij verbinden wij computers met internet in Zuid-Afrika, en leiden we docenten op om studenten les te geven in het ontwikkelen van webgebaseerde-businessmodellen.’

Marleen: ‘Internet heeft technologie enorm gedemocratiseerd. Vroeger hadden maar heel weinig mensen toegang tot de kennis om te innoveren. Nu kan iedereen daarin participeren. Alle internettechnologie is op zolderkamertjes bedacht en ontwikkeld. Internet zorgt er ook voor dat mensen zich makkelijker kunnen organiseren. Daarmee is het web ook maatschappelijk een democratiserende kracht geweest.’

Zijn we over 25 jaar gewend aan drones die constant over onze hoofden vliegen en zelfrijdende auto’s?

Marleen: ‘Ik denk dat de grootste revolutie in de biotechnologie zal plaatsvinden. Het kunnen knippen en plakken met levende materie, bedoel ik. Het bewerken van DNA, in combinatie met het verbinden van gigantische databases, zal tot doorbraken leiden in de gezondheidszorg en bijvoorbeeld in de voedselproductie. Kijk je achterom wat er in de afgelopen 25 jaar in ons huis is veranderd door internet, dan is dat op het oog niet zo heel veel. Maar op de achtergrond zijn er grote afhankelijkheden ontstaan. Je thermosstaat regel je via de servers van Amazon of Google. De deurbel is een bewakingscamera geworden. Je speaker slaat alle gesprekken op die je in je huis voert.’

Sjoerd: ‘Ik denk dat we de komende jaren zullen zien dat bijna alle elektrische apparaten in huis met internet verbonden worden, en meer in samenhang bestuurd zullen worden met behulp van artificial intelligence. Een belangrijke versneller is dat veel apparaten via spraak bestuurd kunnen worden. De volgende stap is technologie die volgt wat jij aan het doen bent en daar proactief op inspeelt. Uiteindelijk hebben we allemaal een digitale assistent en mogelijk zelfs een huisrobot. Machines zullen veel gaan overnemen. Wij moeten zorgen dat wij de regie behouden en de onbeperkte mogelijkheden benutten.’